Kolejka przejeżdża 2 km korytarzem tzw. Starej Groty, następnie zwiedzający idą półtora kilometra przez tzw. Wielką Górę, Piękną Grotę i Salę Koncertową, przez korytarze pełne najpiękniejszych form naciekowych. Po krótkiej chwili spędzonej w Sali Koncertowej zwiedzający wracają kolejką ku wyjściu.

Główne korytarze grot zostały odkryte w roku 1818 przez przewodnika i mieszkańca Postojny Lukę Ceca. Zanim dokonano tego odkrycia turyści mogli oglądać jedynie wejście do grot. Podpisy widoczne na skalnych ścianach przy wejściu świadczą o zwiedzających już w XIII wieku. W okresie prehistorycznym groty dawały schronienie człowiekowi. Świadczą o tym znaleziska kamiennej i kościanej broni.

Po odkryciu głównych korytarzy, do grot w Postojnie przyjeżdżali nieliczni tylko podróżnicy, przede wszystkim badacze. Pierwsze opisy niezwykłego podziemnego świata rozsławiły imię Postojny, a liczba zwiedzających stale wzrastała. W ciągu 170 lat turystycznego rozwoju groty zwiedziło ponad 25 mln ludzi z całego świata. Przystosowując się do coraz większej liczby zwiedzających unowocześniono urządzenia groty. Tory pierwszej kolejki - jedynej tego rodzaju na świecie - położono w roku 1872, a pierwsza zmotoryzowana kolejka wjechała do grot w roku 1913. Jej okrężną linię do dzisiejszego dnia wielokrotnie unowocześniano tak, że kolejka może dziennie obsłużyć ponad 10.000 zwiedzających. W grotach przed ponad 100 laty założono elektryczność.

Zwiedzających zewsząd otaczają skalne ściany byłego koryta rzecznego, które przed milionami lat zostało wyżłobione przez podziemną rzekę Pivkę. Dzisiaj płynie ona niżej i do swego dawnego koryta nigdy nie wraca.

Korytarze są pełne niezwykłych i wielokolorowych form różnej wielkości. Ze stropu zwisają cienkie stalaktyty, z ziemi wyrastają imponujące stalagmity, a połączone stalaktyty i stalagmity wyglądają jak kolumny podpierające strop.

Formy naciekowe powstają dzięki specjalnemu procesowi fizyczno-chemicznemu zachodzącemu w spękanych skałach wapiennych. Woda deszczowa przenika z powierzchni w głąb ziemi roztapiając wapień. Z kropli dochodzących do stropu jaskini wytrąca się węglan wapnia tworząc stalaktyty, a kiedy kropla spada na ziemię - formują się stalagmity.

Formy i kolory zależą od ilości i składu chemicznego skapującej deszczówki. Biały naciek zawiera najwięcej węglanu wapnia, a kolorowy wiele innych substancji. Białe formy rosną jeszcze i dziś, natomiast szary kolor innych znaczy, że krople rzadko kiedy do nich docierają. Okopcone sadzami formy w części przedniej grot są świadectwem akcji słoweńskich partyzantów, którzy 23 kwietnia 1944 roku wysadzili w powietrze znajdujący się tu niemiecki magazyn paliw.

Oprócz formy i koloru nacieki charakteryzują się i wiekiem. Znawcy sądzą, że w geologicznej historii grot warunki niezbędne do wzrostu nacieków zmieniały się, w różnych okresach będąc mniej lub bardziej sprzyjające. Stwierdzono, że najpiękniejsze formy powstały przed ok. 8000 lat. Znamy również takie, które mają 40.000 lat, jak również takie, które się utworzyły przed 100.000 lat. Dzisiejsze warunki klimatyczne sprzyjają wzrostowi form naciekowych, lecz jest to proces niezwykle powolny w porównaniu z długością życia ludzkiego. Np. w ciągu 10 lat nacieki rosną tylko o milimetr.

W pobliżu Sali Koncertowej można obejrzeć "rybkę o ludzkiej skórze", po łacinie Proteus anguinus - najciekawsze i najbardziej charakterystyczne stworzenie należące do świata krasowego podziemia. Jest ślepa, oddycha skrzelami. Żyje do 40 lat i można ją znaleźć tylko w wodach dynarskiego Krasu. Odżywia się planktonem i innymi mikroskopijnymi organizmami. Naukowcy laboratoryjnie stwierdzili, że "rybka" rozmnaża się z jajek, chociaż w środowisku naturalnym jeszcze tego nikt nie zaobserwował.

Rafał Dubiel
dubielr@poczta.onet.pl
http://republika.pl/dubielr/

powrót do poprzedniej strony